Irma Karssen - erelid

Geboortedatum: 25 augustus 1939
Lid van Expressie sinds: januari 1983

Irma

De veelzijdige bijdrage van Irma

Al van jongs af aan klopte haar hart voor toneel. Als kind bedacht ze toneelstukjes en keek ze jaloers op naar de acteurs op de bühne van Stadsschouwburg Amsterdam. Dat wilde ze ook.

Professioneel actrice is ze echter nooit geworden. Maar toneel is wel altijd deel van haar leven geweest. Het begon met een toneelgroepje dat werd opgericht bij een ingenieursbureau waar ze werkte. Eerst eenvoudige eenakters, later avondvullende stukken. De zaak betaalde, dus dat was luxe. "We hebben decors gehad! Prachtig."

Toen ze trouwde, kwam ze naar eigen zeggen 'achter het fornuis terecht'. "Zo ging dat in die tijd." Maar dit weerhield haar niet van toneelspelen.

Eerst een tijdje in Heerhugowaard. Toen ze later naar Deventer verhuisde, meldde ze zich daar aan bij een toneelvereniging. Een andere investering in haar grote liefhebberij was een cursus regie bij het Overijssels Centrum voor Amateurtoneel, want ook het regisseren sprak haar aan. (Later heeft ze bij Expressie haar regievaardigheid enkele jaren getoond als leider van het jeugdtoneel.)

Expressie
In het najaar van 1982 was Irma inmiddels woonachtig in Castricum. In die tijd werd in huis-aan-huis bladen de oprichting van een nieuwe toneelvereniging aangekondigd. Natuurlijk reageerde ze. En zo kwam het dat Irma vanaf de start betrokken was bij de toneelgroep die Expressie ging heten. "In het begin werkten we heel hard. Zowel in het voorjaar als in het najaar hadden we één of meer uitvoeringen. We hielden wel een zomerstop. Dan kwamen we in september weer bij elkaar en moest er in november alweer een stuk op de planken staan!" herinnert Irma zich.

In het begin voerde Expressie vooral kluchten op, een genre dat Irma niet aansprak. "In '84/'85 bracht Expressie 'Een aap op visite'. Dat vond ik zo platvloers. Ik dacht: als het zo doorgaat, dan ben ik weg." Maar de groep ging zich toeleggen op het betere blijspel en Irma bleef.

In alle jaren dat ze bij Expressie speelde, maakte ze de nodige ups en downs mee. Toen ze bijvoorbeeld in de jaren '90 zowel voorzitter als secretaris was, viel dat haar zwaar. Het illustreert wel de veelzijdige inzet die Irma heeft gehad: voorzitter, secretaris, regisseur en natuurlijk actrice. Ze schitterde in tal van producties, zoals 'Ik wil Mjoessof spreken' van Valentin Katajev (in 1986), 'Pas op dat je geen woord zegt' van Dimitri Frenkel Frank (1989) en meer recentelijk 'Dwaasheid heeft haar eigen recht' van John Patrick (2003). Met de prachtige rol van Lorraine in 'Vuur in de sneeuw' van Sam Shepard (2004) liet ze zien dat ze zich ook na jarenlange toneelervaring nog steeds met jeugdig elan toelegde op haar rol. Ze tilde haar acteerprestatie naar een hoger niveau dan ze zelf voor mogelijk had gehouden.

Lorraine was de laatste grote rol die Irma speelde bij Expressie. In de loop van 2005 gaf ze aan na 22 jaar haar actieve lidmaatschap te willen beëindigen. Een treurig bericht voor Expressie. Ze wilde wel ondersteunend lid blijven.

Erelid
Op 31 oktober 2005 werd Irma benoemd tot erelid tijdens een receptie die voor haar en Hans Klinkspoor was georganiseerd. Irma bleef sindsdien betrokken bij de club. Ze woont regelmatig repetities bij en geeft ze de spelers af en toe stemoefeningen (haar jarenlange koorervaring komt hier van pas). Ook gaf ze aan Expressie altijd uit de brand te willen helpen met een rol, mocht dat zo uitkomen.

Begin maart 2008 kwam dat moment. Expressie zat midden in de voorbereidingen voor de voorstelling 'De eetkamer' van A.R. Gurney, een stuk met veel rollen en een grote bezetting, toen één van de actrices (Thea van den Dungen) genoodzaakt was af te haken. Even zat Expressie met de handen in het haar. Gelukkig loste Irma haar belofte in om Expressie uit de brand te helpen en nam twee van Thea's rollen over. Met name de rol van tante Hertien speelde zij met verve. Zij wist zodanig de juiste energie en toonzetting te pakken dat ze bij de tweede uitvoering (zaterdag 17 mei 2008) een open doekje kreeg. Onvergetelijk is haar uitveeg: "Je kunt die leraar van je zeggen dat ik er veel voor voel om met dit onderdrukkende mes in mijn handtas naar Amersfoort te komen en hem zijn cultureel antropologische ballen af te snijden."

Bij de eerste uitvoering van 'De eetkamer' werd Irma bovendien gehuldigd vanwege haar 25-jarige betrokkenheid bij Expressie. Zij kreeg een oorkonde en speldje van de Nederlandse Vereniging voor Amateurtheater (NVA) uitgereikt door oud-voorzitter Wim Dekker.

We hopen dat Irma nog jarenlang op de één of andere manier betrokken zal blijven bij Expressie (want er valt nog zo veel van haar te leren) en dat ze nog vaak van onze voorstellingen zal genieten.

Saskia van Dongen

Irma krijgt een oorkonde overhandigd van Wim Dekker, voorafgaand aan De Eetkamer, 2008

Irma in De Eetkamer, 2008 Irma in Vuur in de Sneeuw, 2004

Irma in Vuur in de Sneeuw, 2004 Irma in Dwaasheid heeft haar eigen recht, 2003

Irma in Dwaasheid heeft haar eigen recht, 2003 Irma (links) in De Richel, 2002

Irma (midden) in Oud Porselein, 2000 Irma (rechts) in Het Mannion Mysterie, 1993